© Ine Strubbe
 
Het Firmament, (t)Huis voor figurentheater
 
Het Firmament is het (t)Huis voor figuren-, poppen- en objectentheater in Vlaanderen. Als landelijk expertisecentrum voor figurentheatererfgoed wil het professioneel en inspirerend omgaan met figurentheater en zijn erfgoed. Verleden, heden en toekomst van deze unieke kunstvorm smelten samen in exposities, projecten, workshops en ontmoetingsdagen. Het Firmament bouwt daarbij een stimulerende ontmoetingsplek uit op het kruispunt van traditie en experiment, kunst en educatie, erfgoed en theater, onderzoek en praktijk.
 
Het Firmament heeft van de stad Mechelen onlangs een nieuwe locatie gekregen: de Brusselpoort, de enige overgebleven stadspoort midden op de ring rond de stad. Dat gebouw biedt enorme mogelijkheden om het publiek te laten kennis maken met figurentheater en het rijke erfgoed ervan. Een interactief kijk- en doedepot met een collectie van duizenden theaterpoppen die een beeld geven van figurentheater in Vlaanderen, zal het uithangbord worden. Een computergame spelen tussen al deze poppen is een absolute meerwaarde.
 
Het Firmament realiseerde al eerder projecten die op een hele actuele manier omgaan met het figurentheatererfgoed. De hiphop-clip Fire of Freedom en het artistieke parcours PLAY zijn daar goede voorbeelden van. Maar ook voor een computergame is figurentheater uitermate geschikt.
 
Meer informatie: www.hetfirmament.be
 
Wireless puppetry
 
In 1891 maakte kunstschilder Willem Geets een prachtig schilderij, waarop hij poppenspel aan het hof van Margaretha Van Oostenrijk afbeeldde. De jonge Keizer Karel zit in het publiek en kijkt geamuseerd toe. Tussen de toeschouwers zit vooraan ook een meisje. Bijna 100 jaar later scheurt iemand het jonge meisje uit het doek. Ze is nog steeds spoorloos verdwenen… Dit is geen fictie!
 
Met een marionet ga je op zoek naar het gestolen meisje uit het schilderij van Willem Geets. Die marionet bestuur je met een game controller. Om bij het meisje te komen, moet de marionet verschillende scènes (minigames) doorlopen. In deze scènes staat telkens een andere poppensoort centraal en wordt het verhaal van een specifieke figurentheatercultuur (vb. staafpoppen uit de Indonesische Wayangtraditie) verteld. Op die manier komt de marionet voortdurend bekende (en minder bekende) poppen, decors en rekwisieten tegen. Zo kom je meteen iets te weten over de geschiedenis van het figurentheater(erfgoed).
 
Thuis of op school stel je zelf je marionet samen. Je kiest materialen (hout, piepschuim, karton), brengt gewrichten en draden aan, kiest je kleren. Elke keuze heeft voordelen en nadelen, die later in het spel duidelijker zullen worden. Bij elke keuze kan je al eens uitproberen hoe je marionet loopt, springt etc… Als je marionet helemaal klaar is, kan je ermee naar de Brusselpoort komen. Vervolgens laad je ze op en laat je ze los in de virtuele figurentheaterwereld.
 
Meerwaarde voor Het Firmament
 
Het Firmament is een expertisecentrum dat zich bezighoudt met het rijke figurentheatererfgoed in Vlaanderen. Zowel het materiële (poppen, figuren, objecten, etc.) als het immateriële (spel- en maaktechnieken, anekdotes, etc.) erfgoed zijn hierbij van groot belang.
 
Onsterfelijke levende drager
Het immateriële figurentheatererfgoed wordt bewaard door levende dragers: mensen van vlees en bloed die de kneepjes van het vak doorheen de jaren hebben geleerd. Om te zorgen dat die unieke kennis niet verloren gaat, moet die overgedragen worden op nieuwe generaties. Het spel is een manier om kennis te bewaren voor de toekomst (zonder het risico dat de drager verdwijnt) én door te geven aan de spelers. Met voorbeelden van echte poppenspelers en lessen manipulatie, kan het spel zo uitgroeien tot een onsterfelijke levende drager. Tegelijkertijd stimuleert het de deelnemers en verlaagt het de drempel om thuis zelf aan de slag te gaan. 
 
Behoud en beheer
De speler kan zelf zijn marionet samenstellen, en moet ook kiezen welke materialen hij gebruikt. Later in het spel wordt duidelijk dat elk materiaal gevoelig is voor andere omstandigheden: zo kan hout aangetast worden door memel, karton wordt beschadigd door vocht etc. Op een speelse manier leert de gamer zo iets meer over hoe theaterpoppen wel en niet bewaard kunnen worden, en welke factoren schadelijk kunnen zijn voor het materiaal waaruit de poppen vervaardigd zijn.
 
Een stukje opleiding
In Vlaanderen is op dit moment geen echte opleiding tot poppenspeler. Nochtans is dat essentieel om het immateriële erfgoed van figurentheater door te geven. Het spel zou deze lacune al een beetje kunnen opvullen. Spelers leren virtueel een pop maken en worden geconfronteerd met de mogelijkheden en beperkingen van materialen, technieken etc. Daarnaast leren ze ook spelen met een marionet, die gemanipuleerd wordt als een echte theaterpop. De moeilijkheidsgraad van het spel maakt ook meteen duidelijk dat je over heel wat competenties moet beschikken om een goede poppenspeler te worden.
 
Actualisering van erfgoed
Figurentheatererfgoed komt pas tot zijn recht als het gebruikt wordt. Een pop in een kast of vitrine is een stuk dode materie. Beweging brengt het object weer tot leven. Bezoekers van het (t)Huis voor figurentheater moeten het figurentheatererfgoed ook echt kunnen beleven, voelen. Het spel is daarbij een unieke kans. Sommige oude theaterpoppen zijn te gevoelig om voortdurend als ‘testcase’ gebruikt te worden. En om met een echte marionet te leren spelen, zou de bezoeker meer tijd steken in het ontwarren van draadjes, dan in het bewegen van de pop. Deze draadloze, virtuele marionetten zijn de perfecte oplossing om bezoekers echt kennis te laten maken met figurentheatererfgoed, zonder er alleen naar te kunnen kijken in een museale opstelling. 
 
Een stukje geschiedenis
De speler leert iets over de geschiedenis van het figurentheater en soorten theaterpoppen.
 
Contactgegevens 
Contactpersoon:    Lander Kennis
tel:   015/34.94.36
e-mail: contact@hetfirmament.be
adres: Het Firmament
Brusselpoort
Hoogstraat 83
2800 Mechelen
website: www.hetfirmament.be